Những điều trẻ con không thích ở bố mẹ

Khi bố mẹ cãi nhau triền miên, thốt ra lời thô tục, thậm chí đánh nhau, điều này hình thành áp lực cực lớn trong tâm lý trẻ.

Trong việc nuôi dạy con, các ông bố bà mẹ không tiếc đầu tư tiền bạc, sức lực, tuy nhiên họ lại lơ là việc nuôi dưỡng bầu không khí gia đình mình. Có thể bạn không để ý, ngay trong nhà có những chuyện mà trẻ sợ xảy ra nhất và nó thường liên quan đến hành vi của bố mẹ. Theo Aboluowang: 

1. Bố mẹ cãi nhau

Bạn đừng sai lầm khi cho rằng con cái tuổi còn nhỏ thì giữa bố mẹ nói gì, làm gì đều không liên quan đến chúng. Kỳ thực, những đứa trẻ với đôi mắt sáng, trong veo từ rất sớm đều ghi nhớ lại những hành vi, ngôn từ của bố mẹ trước mặt chúng. Có một số gia đình, bố mẹ cãi nhau triền miên, thốt ra những lời thô tục, thậm chí động tay động chân khiến cho không khí gia đình thường rơi vào tình trạng căng thẳng, điều này hình thành áp lực cực lớn trong tâm lý trẻ. Cũng có những bậc bố mẹ tình cảm đã từ lâu không hợp nhau nữa nên rất kiệm lời trong nhà, sống trong bầu không khí gia đình này, trẻ rất ức chế, lâu dài chắc chắn sẽ tổn hại đến sức khỏe tâm lý của chúng, trẻ trở nên lạnh lùng, bướng bỉnh, cộc cằn…

2. Bố mẹ nổi giận

Từng có một cơ quan nghiên cứu tâm lý trẻ em tiến hành một cuộc điều tra tâm lý đối với hơn 3.000 trẻ, trong đó có một hạng mục “Điều gì mà con sợ nhất ở bố mẹ?”, đáp án nhiều nhất là: “Con sợ nhất bố mẹ nổi giận”. Có một bài đáp án viết rất sinh động: “Con sợ nhất là khi bố giận dữ, dáng vẻ bố rất đáng sợ!” Trẻ rất nhạy cảm với tâm trạng của người khác. Vì vậy, khi bố mẹ tức giận, cho dù nguyên nhân không liên quan đến trẻ thì nó cũng sẽ ảnh hưởng đến tâm trạng và hành vi của chúng.

Trong cuộc sống, tốt nhất đừng nổi giận với trẻ, nhưng nếu bạn đã lỡ nổi nóng rồi thì sau đó hãy giải thích cho trẻ hiểu rằng vấn đề của trẻ nằm ở đâu, nên làm thế nào, đồng thời còn phải dùng hành động để trẻ cảm nhận được sự quan tâm và bảo vệ của bạn. Nếu có thể, trước khi sắp nổi giận tốt nhất hãy đưa ra lời cảnh báo, ví dụ như: “Bố/Mẹ sắp chịu hết nổi rồi đấy, con có thể nhanh chóng…”.

3. Thiên vị, không cho những đứa trẻ thấy chúng có được tình yêu thương như nhau

Bố mẹ thiên vị khiến cho một số đứa trẻ từ nhỏ đã sống trong ánh mắt thiên lệch của bố mẹ: đều là con của bạn nhưng chúng lại có những đãi ngộ về tiền tiêu vặt, quần áo, đi chơi… không giống nhau, như thế sẽ tạo ra bóng tối trong sự trưởng thành của trẻ. Rất nhiều nghiên cứu phát hiện, bố mẹ thiên vị sẽ gây ra ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tâm lý của các con, dẫn đến những lệch lạc hành vi từ khi trẻ còn là nhi đồng, thanh thiếu niên thậm chí cho đến lúc trưởng thành.

4. Bố mẹ thất tín

Thất tín cũng đồng thời mất đi uy tín, khi người lớn nói không giữ lời, không những họ mất đi uy tín của mình trong mắt trẻ, mà còn bất lợi cho sự trưởng thành của con cái. Những đứa trẻ - người vẫn chưa hình thành quan niệm về thủ tín - sẽ cảm thấy, một người nói chuyện có thể không cần gánh trách nhiệm, đồng ý chuyện của người khác rồi cũng có thể không làm, như thế trẻ rất dễ nuôi dưỡng thành thói quen xấu như “khinh suất”, “không giữ lời”, sau khi lớn lên, thói quen thất tín này sẽ khiến trẻ mất đi rất nhiều bạn bè và cơ hội.

5. Không nhẫn nại trả lời câu hỏi của trẻ

Trẻ đang trong giai đoạn mà lòng hiếu kỳ rất mạnh, bộ não nhỏ bé luôn có rất nhiều câu hỏi “tại sao”. Có nhiều bố mẹ chê trẻ phiền, trả lời qua loa rồi thôi. Tuy trẻ còn rất nhỏ nhưng chúng có thể cảm nhận được thái độ của bố mẹ, những lời lạnh nhạt của bố mẹ khiến trẻ cho rằng mình không nên hỏi, hoặc không nên hỏi những vấn đề này, điều này khiến trẻ mất đi lòng tin về năng lực của bản thân. Sự hời hợt của bố mẹ còn khiến trẻ dần dần không còn nhiệt tình nêu vấn đề nữa, và cũng dần mất đi lòng hiếu kỳ và sự ham hiểu biết. Trẻ rất tin vào lời của bố mẹ cho nên nếu bạn cho chúng những đáp án sai lệch hoặc giải thích lưng chừng thì trẻ sẽ nghĩ rằng đó là chân lý và ghi nhớ, quan niệm sai lầm một khi đã đi vào bộ não thì muốn thay đổi sẽ rất khó.

6. Không hoan nghênh bạn bè của trẻ

Khi trẻ lớn rồi cũng hy vọng có vài người bạn thật sự, chia sẻ niềm vui nỗi buồn với mình, tin rằng các bà mẹ chắc chắn cũng mong đợi những mối quan hệ tốt ở con mình. Tuy nhiên, một số phụ huynh có thể là vì bạn của con mắc vài khuyết điểm như không lễ phép hoặc quá tính toán, hoặc hay bắt nạt người khác, thích nói dối… mà không thích chúng. Trẻ có thể xây dựng tình bạn tốt với người khác là một loại quan hệ cơ bản nhất trong các mối quan hệ giao tiếp, vì vậy bạn hãy tôn trọng ý nguyện và sở thích của hai bên, để trẻ có được quyền tự do lựa chọn.

7. Xem nhẹ ưu điểm của trẻ

Điều này bắt nguồn từ tâm lý mong con hóa rồng của các bậc bố mẹ. Tuy nhiên, ai cũng có ưu điểm lẫn khuyết điểm. Do ngày ngày bố mẹ sống chung với trẻ, nên những gì nhìn thấy gần như chỉ là khuyết điểm của chúng mà lơ là đi những ưu điểm. Vì vậy, bố mẹ thường đem điểm yếu của con mình đi so sánh với sở trưởng của con người khác, thậm chí là tô vẽ và khuếch trương về con nhà khác. Làm thế, bạn vốn muốn cho con thấy tấm gương, nhưng thật sự lại đem đến tổn thương cực lớn cho trẻ, thậm chí vì vậy mà ảnh hưởng cả đời chúng. Mỗi đứa trẻ đều có sở trường và ưu điểm của mình. Tuy tư chất của trẻ có khác nhau, học hành có nhanh có chậm, thành tích cũng có cao có thấp nhưng để phán đoán tốt xấu ở một đứa trẻ không thể chỉ quyết định ở phương diện này.

8. Chỉ trích trẻ trước mặt khách khứa

Khách đến nhà, bạn bè tụ họp hay bàn về con cái của mỗi người. Rất nhiều phụ huynh thích tiết lộ những tính không tốt của trẻ trước mặt mọi người, gần như là kể khổ, bày tỏ rằng mình giáo dục đứa trẻ này thật khó. Nhưng mà bạn không biết rằng chỉ đang bới lông tìm vết để chỉ trích điểm yếu của trẻ. Từ đó, bạn khiến trẻ cảm thấy mình cái gì cũng không được, không ai khen ngợi chúng, để cho bố mẹ phải mệt mỏi vì chúng và trẻ sẽ cảm giác bố mẹ bất mãn với mình, và chúng sẽ dần dần xa cách bạn.

Con không biết nói xin lỗi là do bố mẹ?

Người Việt rất ngại xin lỗi. Trẻ em thường sợ nói câu này. Và nếu ngày nhỏ sợ nói xin lỗi rồi thì lớn còn sợ hơn và càng có tuổi càng không bao giờ xin lỗi. Nhiều người chỉ nói điều này khi bị người khác ép buộc.

Bạn có biết tại sao bạn không muốn nói xin lỗi không? Là vì mỗi lần xin lỗi, chúng ta không nhận được sự cảm thông và tha thứ ngay lập tức mà tiếp tục bị giận hờn, lườm nguýt, răn dạy. Sau tiếng xin lỗi đầy khó khăn, điều bạn nhận được không phải là cái ôm đầy cảm thông, không phải là tiếng "không sao đâu" đầy thoải mái mà là khuôn mặt vẫn giận dữ và thậm chí bị chửi thêm một trận.

Chẳng hạn, khi hai người đụng nhau trên phố, nếu một người nói "xin lỗi nhé" thì rất có thể sẽ bị người kia mắng "Mày đi đứng kiểu gì thế hả?". Vậy người ta xin lỗi để làm gì, và lần sau họ cứ trơ ra hoặc chửi lại trước khi bị chửi.

Khi hai người giận nhau, một người nói "xin lỗi em (anh)", người kia có thể đáp: "Đấy, tôi đã bảo là anh (em/cô) sai rồi, thôi, tôi bỏ qua cho..." và thêm một tràng giải thích lòng vòng nữa mới thôi, thậm chí tháng sau còn lôi ra kể tiếp.
 
Còn đối với trẻ con thì sao? Nếu con xin lỗi mẹ, mẹ có thể nguýt con một cái rõ dài, không một tiếng cảm ơn hay một cậu khích lệ "Con tốt lắm, không sao con yêu. Rút kinh nghiệm nhé!" mà mẹ lại bắt con hứa hay đế thêm: "lần này mẹ tha, lần sau nhớ là không được làm nữa nghe chưa?"... hoặc tiếp tục thuyết giáo một tràng.

Như vậy, lần sau, đứa trẻ có hai thái độ: Một là thấy sai thì chối bay chối biến, hai là sẵn sàng nói như cái máy: "Con xin lỗi mẹ lần sau con không dám như vậy nữa"... và mai lại thực hiện tiếp hành vi đó! Vì sao vậy? Vì con không thấy tình yêu của mẹ nữa, không thấy sự cố gắng của mình được đáp lại.

Vậy bố mẹ nên có thái độ thế nào mới đúng? Dạy con xin lỗi cũng đồng nghĩa với dạy con tha thứ. Khi con đã hiểu ra vấn đề, đã chịu trách nhiệm rồi, bạn đừng qua loa với lỗi lầm của con, đừng đánh chửi con nhưng cũng đừng kêu con xin lỗi lấy lệ rồi thôi. Hãy nhẹ nhàng nhìn vào lỗi của con mà nhắc con sửa sai, sau đó cho con xin lỗi và cuối cùng là khích lệ con.

Chẳng hạn, một hôm con đánh rơi bình nước, thay vì hét lên với con, bạn chỉ cần nhẹ nhàng bảo con dọn đi. Đừng qua loa. Nếu con không dọn thì mẹ đứng đó đến khi con đồng ý dọn. Khi con đã đồng ý dọn thì mẹ hướng dẫn con. Sau khi làm xong, nếu con xin lỗi, mẹ hãy mỉm cười với con và gật đầu chấp nhận một cách bao dung. Nếu được, mẹ hãy khen con giỏi và nhớ cười với con. Vậy thôi, nhẹ nhàng mà cương quyết, việc sửa sai cần làm đến cùng nhưng lòng vị tha cũng sẵn sàng đón đợi con.

Nếu ai đó làm bạn buồn, họ đã xin lỗi thì trong lòng bạn dù còn giận thì cũng phải hiểu rằng họ đã cố gắng lắm rồi nên đừng làm khó họ nữa, huống chi có thể trong việc đó cũng có một phần do lỗi của mình. Đừng lúc nào cũng coi mình như một nạn nhân.

Hơn hết, dễ thương với nhau là một nét đẹp văn hoá. Đó là hành động vì hoà bình. Đứa trẻ ngoài việc học cho đi lời xin lỗi còn biết luôn tha thứ và được tha thứ.

Cái tư thế mình là nạn nhân, đó không phải lỗi của mình, mình bị người ta đối xử thế... hoàn toàn không có thật. Không có thứ gì là vô tình xảy ra trong đời bạn cả. Mọi thứ đều có nguyên nhân. Vậy thì hãy tin rằng khi mình rộng lượng thì sẽ có bao nhiêu thứ tươi đẹp đến với mình.

Hôm nay, khi tôi đi ăn khuya, có cô bé dọn bàn lỡ tay làm đổ nước ra bàn. Em xin lỗi rối rít, tôi chỉ nhẹ nhàng bảo: "Có gì đâu. Em phục vụ rất tốt. Chị cảm ơn em!". Cô bé tròn xoe mắt. Tôi nhìn em cười. Tôi tin dễ thương không bao giờ thừa. Tôi tin em sẽ vui, tôi cũng vui. Dễ thương không chỉ đem đến niềm vui ở ai đó mà đem cả niềm vui cho mình. Và nếu mọi người đều như thế, ta sẽ có tiếng cảm ơn và xin lỗi dễ dàng hơn và xuất phát từ đáy lòng.

Mẹo dạy trẻ tự tin vào bản thân

Mẹ cần thấu hiểu được nguyên nhân khiến trẻ thiếu tự tin, trước khi xây dựng cho con lối suy nghĩ và hành vi tích cực.

Nhiều cha mẹ khác cũng trăn trở thực hiện đủ cách để giúp bé tự tin hơn. Tuy nhiên, không ít phụ huynh dạy con tự tin sai lối, khiến trẻ phải gồng mình thể hiện như những cô bé, cậu bé phương Tây hoặc vô tình trở nên kiêu ngạo hơn.

Theo chuyên gia, lòng tự tin ở trẻ hình thành chủ yếu nhờ sự giúp sức đúng cách của cha mẹ. Trước hết, mẹ cần thấu hiểu được nguyên nhân khiến trẻ thiếu tự tin, ngại giao tiếp, trước khi xây dựng cho con những suy nghĩ và hành vi tích cực.

Trẻ thường thiếu tự tin do từng chịu tổn thương tâm lý (bị dọa nạt, chọc ghẹo, xúc phạm…) hoặc do ngoại hình bất thường so với bạn bè (thừa cân, béo phì, sún răng, dị tật...). 

 

Việc cha mẹ áp đặt và ra lệnh, quát mắng hay phạt đòn... cũng khiến trẻ sợ hãi không dám bày tỏ bản thân. Khi mẹ xác định đúng nguyên nhân, quá trình giúp trẻ tự tin hơn sẽ nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Muốn trẻ tự tin, điều cốt lõi mẹ cần ghi nhớ là xây dựng cho con lối suy nghĩ và hành vi tích cực. Mẹ có thể giúp trẻ phân biệt đúng sai, thường xuyên khen ngợi và động viên con. 

 

Những câu nói như “Con chào hỏi bác lễ phép làm mẹ hãnh diện quá”; “Con cười tươi như vậy trông thật đáng yêu”… sẽ thay đổi nhiều suy nghĩ của trẻ.

Đối với những ý tưởng ngốc nghếch của bé, mẹ hãy khuyến khích và ủng hộ bé thực hiện. Thay vì tuyên bố "Con không làm được việc đó đâu", mẹ có thể nói "Việc này có vẻ khó khăn đấy, nhưng mẹ tin là con sẽ làm được". 

 

Khi bé thành công, mẹ đừng quên đập tay ăn mừng với bé. Còn nếu thất bại, mẹ nên chia sẻ những lần vấp ngã mà bản thân từng trải qua để trẻ không nhụt chí phấn đấu.

Những điều trẻ con không thích ở bố mẹ

Khi bố mẹ cãi nhau triền miên, thốt ra lời thô tục, thậm chí đánh nhau, điều này hình thành áp lực cực lớn trong tâm lý trẻ.

Trong việc nuôi dạy con, các ông bố bà mẹ không tiếc đầu tư tiền bạc, sức lực, tuy nhiên họ lại lơ là việc nuôi dưỡng bầu không khí gia đình mình. Có thể bạn không để ý, ngay trong nhà có những chuyện mà trẻ sợ xảy ra nhất và nó thường liên quan đến hành vi của bố mẹ. Theo Aboluowang:

1. Bố mẹ cãi nhau

Bạn đừng sai lầm khi cho rằng con cái tuổi còn nhỏ thì giữa bố mẹ nói gì, làm gì đều không liên quan đến chúng. Kỳ thực, những đứa trẻ với đôi mắt sáng, trong veo từ rất sớm đều ghi nhớ lại những hành vi, ngôn từ của bố mẹ trước mặt chúng. Có một số gia đình, bố mẹ cãi nhau triền miên, thốt ra những lời thô tục, thậm chí động tay động chân khiến cho không khí gia đình thường rơi vào tình trạng căng thẳng, điều này hình thành áp lực cực lớn trong tâm lý trẻ. Cũng có những bậc bố mẹ tình cảm đã từ lâu không hợp nhau nữa nên rất kiệm lời trong nhà, sống trong bầu không khí gia đình này, trẻ rất ức chế, lâu dài chắc chắn sẽ tổn hại đến sức khỏe tâm lý của chúng, trẻ trở nên lạnh lùng, bướng bỉnh, cộc cằn…

2. Bố mẹ nổi giận

Từng có một cơ quan nghiên cứu tâm lý trẻ em tiến hành một cuộc điều tra tâm lý đối với hơn 3.000 trẻ, trong đó có một hạng mục “Điều gì mà con sợ nhất ở bố mẹ?”, đáp án nhiều nhất là: “Con sợ nhất bố mẹ nổi giận”. Có một bài đáp án viết rất sinh động: “Con sợ nhất là khi bố giận dữ, dáng vẻ bố rất đáng sợ!” Trẻ rất nhạy cảm với tâm trạng của người khác. Vì vậy, khi bố mẹ tức giận, cho dù nguyên nhân không liên quan đến trẻ thì nó cũng sẽ ảnh hưởng đến tâm trạng và hành vi của chúng.

Trong cuộc sống, tốt nhất đừng nổi giận với trẻ, nhưng nếu bạn đã lỡ nổi nóng rồi thì sau đó hãy giải thích cho trẻ hiểu rằng vấn đề của trẻ nằm ở đâu, nên làm thế nào, đồng thời còn phải dùng hành động để trẻ cảm nhận được sự quan tâm và bảo vệ của bạn. Nếu có thể, trước khi sắp nổi giận tốt nhất hãy đưa ra lời cảnh báo, ví dụ như: “Bố/Mẹ sắp chịu hết nổi rồi đấy, con có thể nhanh chóng…”.

3. Thiên vị, không cho những đứa trẻ thấy chúng có được tình yêu thương như nhau

Bố mẹ thiên vị khiến cho một số đứa trẻ từ nhỏ đã sống trong ánh mắt thiên lệch của bố mẹ: đều là con của bạn nhưng chúng lại có những đãi ngộ về tiền tiêu vặt, quần áo, đi chơi… không giống nhau, như thế sẽ tạo ra bóng tối trong sự trưởng thành của trẻ. Rất nhiều nghiên cứu phát hiện, bố mẹ thiên vị sẽ gây ra ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tâm lý của các con, dẫn đến những lệch lạc hành vi từ khi trẻ còn là nhi đồng, thanh thiếu niên thậm chí cho đến lúc trưởng thành.

4. Bố mẹ thất tín

Thất tín cũng đồng thời mất đi uy tín, khi người lớn nói không giữ lời, không những họ mất đi uy tín của mình trong mắt trẻ, mà còn bất lợi cho sự trưởng thành của con cái. Những đứa trẻ - người vẫn chưa hình thành quan niệm về thủ tín - sẽ cảm thấy, một người nói chuyện có thể không cần gánh trách nhiệm, đồng ý chuyện của người khác rồi cũng có thể không làm, như thế trẻ rất dễ nuôi dưỡng thành thói quen xấu như “khinh suất”, “không giữ lời”, sau khi lớn lên, thói quen thất tín này sẽ khiến trẻ mất đi rất nhiều bạn bè và cơ hội.

5. Không nhẫn nại trả lời câu hỏi của trẻ

Trẻ đang trong giai đoạn mà lòng hiếu kỳ rất mạnh, bộ não nhỏ bé luôn có rất nhiều câu hỏi “tại sao”. Có nhiều bố mẹ chê trẻ phiền, trả lời qua loa rồi thôi. Tuy trẻ còn rất nhỏ nhưng chúng có thể cảm nhận được thái độ của bố mẹ, những lời lạnh nhạt của bố mẹ khiến trẻ cho rằng mình không nên hỏi, hoặc không nên hỏi những vấn đề này, điều này khiến trẻ mất đi lòng tin về năng lực của bản thân. Sự hời hợt của bố mẹ còn khiến trẻ dần dần không còn nhiệt tình nêu vấn đề nữa, và cũng dần mất đi lòng hiếu kỳ và sự ham hiểu biết. Trẻ rất tin vào lời của bố mẹ cho nên nếu bạn cho chúng những đáp án sai lệch hoặc giải thích lưng chừng thì trẻ sẽ nghĩ rằng đó là chân lý và ghi nhớ, quan niệm sai lầm một khi đã đi vào bộ não thì muốn thay đổi sẽ rất khó.

6. Không hoan nghênh bạn bè của trẻ

Khi trẻ lớn rồi cũng hy vọng có vài người bạn thật sự, chia sẻ niềm vui nỗi buồn với mình, tin rằng các bà mẹ chắc chắn cũng mong đợi những mối quan hệ tốt ở con mình. Tuy nhiên, một số phụ huynh có thể là vì bạn của con mắc vài khuyết điểm như không lễ phép hoặc quá tính toán, hoặc hay bắt nạt người khác, thích nói dối… mà không thích chúng. Trẻ có thể xây dựng tình bạn tốt với người khác là một loại quan hệ cơ bản nhất trong các mối quan hệ giao tiếp, vì vậy bạn hãy tôn trọng ý nguyện và sở thích của hai bên, để trẻ có được quyền tự do lựa chọn.
7. Xem nhẹ ưu điểm của trẻ

Điều này bắt nguồn từ tâm lý mong con hóa rồng của các bậc bố mẹ. Tuy nhiên, ai cũng có ưu điểm lẫn khuyết điểm. Do ngày ngày bố mẹ sống chung với trẻ, nên những gì nhìn thấy gần như chỉ là khuyết điểm của chúng mà lơ là đi những ưu điểm. Vì vậy, bố mẹ thường đem điểm yếu của con mình đi so sánh với sở trưởng của con người khác, thậm chí là tô vẽ và khuếch trương về con nhà khác. Làm thế, bạn vốn muốn cho con thấy tấm gương, nhưng thật sự lại đem đến tổn thương cực lớn cho trẻ, thậm chí vì vậy mà ảnh hưởng cả đời chúng. Mỗi đứa trẻ đều có sở trường và ưu điểm của mình. Tuy tư chất của trẻ có khác nhau, học hành có nhanh có chậm, thành tích cũng có cao có thấp nhưng để phán đoán tốt xấu ở một đứa trẻ không thể chỉ quyết định ở phương diện này.

8. Chỉ trích trẻ trước mặt khách khứa

Khách đến nhà, bạn bè tụ họp hay bàn về con cái của mỗi người. Rất nhiều phụ huynh thích tiết lộ những tính không tốt của trẻ trước mặt mọi người, gần như là kể khổ, bày tỏ rằng mình giáo dục đứa trẻ này thật khó. Nhưng mà bạn không biết rằng chỉ đang bới lông tìm vết để chỉ trích điểm yếu của trẻ. Từ đó, bạn khiến trẻ cảm thấy mình cái gì cũng không được, không ai khen ngợi chúng, để cho bố mẹ phải mệt mỏi vì chúng và trẻ sẽ cảm giác bố mẹ bất mãn với mình, và chúng sẽ dần dần xa cách bạn.

Những thói quen không ngờ có thể ảnh hưởng cả cuộc đời con bạn

Đồ chơi càng ít, con càng thông minh. Vì thế, việc mua quá nhiều đồ chơi là bạn đang hại trẻ.

Nuôi dạy con cái là vấn đề cực kỳ khó khăn đối với mỗi ông bố, bà mẹ. Yêu thương dành cho trẻ cũng luôn đòi hỏi sự “khoa học”. Những thói quen mà bạn tập cho trẻ ngay từ buổi ban đầu đều có thể là tiền đề hình thành nhân cách và kỹ năng sống cho trẻ sau này. Có những sự thật thú vị có thể bạn chưa biết!

1. Đồ chơi càng ít, con càng thông minh

Cho dù khả năng tài chính dư dả thế nào, khuyên bạn không nên mua quá nhiều các món đồ chơi cho trẻ. Khi trẻ có nhiều đồ chơi, ngược lại sẽ gây bất lợi cho việc kích thích và khai phá bộ não.

Nguyên nhân là do khi có thật nhiều đồ chơi, trẻ nhìn cái này cái kia, sờ vật này vật nọ gây ra mất tập trung tinh thần và không “trung thành” với bất cứ món đồ nào. Thói quen này có thể hình thành ở trẻ tính hời hợt, nhanh chán, không thật sự yêu thích thứ gì và dễ bỏ cuộc.

Nếu có ít đồ chơi, bắt buộc trẻ phải động não sáng tạo cho một món đồ chơi cũ, khiến chúng trở nên thú vị hơn và trẻ cảm thấy gắn bó hơn. Đây chính là quá trình kích thích các noron thần kinh, giúp chúng không ngừng được rèn luyện và phát triển.

Lời khuyên cho bạn: Bạn có thể phân loại đồ chơi, trước tiên cho trẻ 2-3 món và cùng chơi đùa thật lâu với chúng, khuyến khích trẻ chơi bằng nhiều cách. Khi nào trẻ thật sự “ngán” rồi mới lại đem vài món đồ chơi mới ra cho trẻ.

2. Trẻ tự ăn cơm từ nhỏ, làm việc sẽ chuyên tâm hơn

Khi còn nhỏ, trẻ thường chỉ có thể tập trung vào một việc nhất định, rất khó để cùng lúc chú ý nhiều chuyện, và ăn cơm là một việc cũng đòi hỏi sự chuyên tâm, đây là nhu cầu xuất phát tự thân mỗi người.

Nhiều phụ huynh thích đút cơm cho con, thật ra không cần thiết vì dễ khiến trẻ kén ăn. Trong khi nếu bạn yêu cầu trẻ phải tự ăn, không những giúp trẻ biết tập trung vào bữa ăn mà còn khởi động sự linh hoạt ở các ngón tay. Từ đó cũng giúp trẻ yêu thích với các món ăn hơn.

3. Có giấc ngủ tốt giúp trẻ có nền tảng khỏe mạnh

Trẻ luôn phát triển ngay cả trong quá trình ngủ, bao gồm các chức năng của các cơ quan trong cơ thể và cả sự trưởng thành của não bộ. Nhiều người cho rằng chỉ cần cho trẻ ngủ đủ giấc là tốt, thậm chí còn có thói quen cho trẻ ăn khuya. Quan điểm này hoàn toàn sai lầm. Bạn cần quy định cụ thể và khoa học lịch ngủ của trẻ theo từng độ tuổi, và kiên trì thực hiện. Ngủ lúc nào và mỗi giấc ngủ kéo dài bao nhiêu đều phải rèn cho trẻ đi vào nề nếp đúng như vậy mới thật sự là thói quen ngủ khoa học.

4. Thêm nhiều trở ngại nhỏ khiến trẻ kiên cường hơn

Bố mẹ nào cũng thương con, sợ con té ngã, bệnh tật và bị bắt nạt. Tuy nhiên, những thử thách nhỏ trong suốt quá trình phát triển của trẻ là rất cần thiết. Bạn rất xót nếu không may trẻ té bị chảy máu, nhưng nếu trẻ chưa bao giờ “bị thương” thì liệu khi thật sự vấp ngã đau hơn, trẻ sẽ có khả năng chấp nhận và xoay sở được không?

Bệnh tật cũng vậy, mỗi một lần bệnh cũng có nghĩ là một lần hệ miễn dịch của cơ thể được “nâng cấp”, tăng sức đề kháng. Vì vậy, khi trẻ hắt hơi, sổ mũi, bạn cũng không nên quá căng thẳng và bảo bọc quá mức. Ngoài ra, những đòi hỏi không được đáp ứng, hoặc khi trẻ làm việc gì đó thất bại đều đáng để trẻ tự mình trải nghiệm. Một vài “giày vò” cả thể chất lẫn tinh thần đều tốt cho trẻ, nuôi dưỡng tính cách mạnh mẽ, kiên trì và giỏi chịu đựng.

5. Đi ra ngoài là trải nghiệm học tập quý giá cho trẻ

Bạn nghĩ trẻ còn nhỏ thì không có khả năng ghi nhớ, thêm vào xã hội phức tạp nên tốt nhất giữ trẻ ở nhà cho an toàn? Bạn đang tước mất quyền khám phá thế giới và phát triển bản thân của trẻ đấy. Quá trình được dẫn dắt ra thế giới bên ngoài cũng là một kiểu tận hưởng cuộc sống của trẻ. Mọi hình ảnh trẻ quan sát được đều có thể lưu lại bộ não và trở thành tư duy khác nhau ở mỗi người. Vì vậy, đừng bảo vệ con một cách khép kín, hãy cho trẻ cảm nhận sự muôn màu ngay từ khi còn nhỏ.

6. Đọc sách cho trẻ mỗi ngày giúp trẻ học cách tư duy nhiều mặt

Trước khi ngủ, bạn có thể đọc sách hay kể chuyện cho trẻ nghe, đây cũng là một thói quen giúp trẻ yên định để dỗ giấc ngủ sâu. Những tình tiết trong chuyện còn kích thích trẻ tìm hiểu mọi thứ, ham học hỏi và hình thành khả năng tư duy vấn đề ở nhiều khía cạnh sau này.

 

 

Tại sao bố mẹ nên ôm con nhiều hơn

Không chỉ giúp trẻ thông minh hơn, những cái ôm còn có thể khiến bầu không khí căng thẳng giữa mẹ - con dịu lại ngay lập tức.

Bài viết dưới đây là chia sẻ của Rachel, một bà mẹ 4 con, chuyên gia về nuôi dạy con tại Mỹ trên trang Amotherfarfromhome:

Khi mẹ Teresa được hỏi lúc nhận giải Nobel rằng "Chúng ta nên làm gì để thúc đẩy hòa bình thế giới", bà nói "hãy về nhà và yêu thương gia đình bạn". Trong mạch nguồn đó, dưới đây là 9 lý do bạn nên ôm con. Đó là một cách yêu con dễ dàng mà bạn có thể làm ngay.
Những em bé thật mềm, ấm

Trẻ em, đặc biệt là các em nhỏ, luôn mềm mại, ngọt ngào và cảm giác thật tuyệt khi ôm ấp các bé. Hơn nữa, khi đó, bạn còn có thể thủ thỉ với con "mẹ thích ôm 'cục bông' mềm, ấm này nhiều lắm". Bạn có làm được như vậy với ai khác không?
Khiến con thông minh hơn

Nghiên cứu cho thấy những em bé được bố mẹ thể hiện tình yêu nhiều hơn sẽ có não lớn hơn. Vậy nghĩa là, hành động bạn yêu con sẽ khiến bé thông minh hơn. Bằng cách mang đến cho con tình yêu thương và môi trường an toàn (điều này đòi hỏi nhiều điều hơn là những cái ôm), bạn đã trực tiếp giúp con phát triển tốt hơn.

Ôm con có thể không làm tăng chỉ số thông minh (IQ) của bé nhưng sẽ giúp con tận dụng tối đa khả năng của mình. Và điều đó còn tốt cho con và gia đình tương lai sau này khi con trở thành người lớn. 

 

Ảnh minh họa: Peerta.acf.

Giải phóng các hóa chất có lợi

Sự tiếp xúc cơ thể giải phóng một hóa chất trong não giúp thúc đẩy niềm hạnh phúc và các hoóc môn giảm stress. Âu yếm con sẽ giúp tâm trạng bạn phấn chấn hơn một cách nhanh chóng. Nếu hôm nay bạn vừa gặp chuyện không vui, đang mệt mỏi và nếu con bạn đang cáu giận hay hai mẹ con có chuyện căng thẳng, một cách hay để tạo lại bầu không khí ấm áp trìu mến trong gia đình là ôm con vào lòng.
Trẻ luôn muốn được yêu thương

Bạn có từng thử ôm một người không hề thích được đụng chạm vào cơ thể? Cảm giác khi ấy thật xấu hổ. Những cái ôm chẳng phải là cách truyền tải ngôn ngữ tình yêu của bạn tới người mình yêu thương, muốn gần gũi? Nếu bố mẹ không bao giờ chạm vào con mình, trẻ sẽ cảm thấy thiếu thốn tình cảm. Nếu con bạn thiếu thốn tình cảm, chúng sẽ tìm kiếm điều đó ở nơi khác và chỗ đó có thể chẳng hề an toàn cho trẻ.
Đó là một bài thể dục hay

Mỗi ngày, tôi đốt cháy khoảng 400 calo từ việc trông em bé 18 tháng tuổi của mình. Tôi đuổi theo con, nhấc lên rồi hạ xuống, trêu đùa với con. Việc đó chẳng khác gì tập đấm bốc nhưng ít phải đổ mồ hôi hơn và được thêm nhiều tiếng cười.
Cái ôm truyền tải tình yêu

Trẻ nhỏ không có khả năng nhận biết tình yêu nếu điều đó không được thể hiện trực tiếp. Nếu bạn nhìn vào mắt con, chú ý và mỉm cười với con, âu yếm con, bé sẽ cảm thấy vui vẻ, tự tin. Qua những điều đó, con sẽ cảm thấy được bố mẹ yêu thương. Nếu con có hành động không đúng và bạn vẫn ôm bé vào lòng, trẻ sẽ cảm thấy an toàn khi bên bạn. Nếu bạn vẫn ôm con ngay cả khi bé làm vỡ đồ gì đó giá trị, con biết mình sẽ không gặp điều gì nguy nan khi ở trong mái nhà của bố mẹ. Hóa giải sự tức giận, mong muốn được tha thứ hay hàn gắn đều có thể được thực hiện bằng một cái ôm, và từ đó con trẻ sẽ học được cách giải quyết xung đột. Đó là một cách - trong nhiều cách - khẳng định tình yêu của bạn dành cho con.
Tạo dựng sự gắn bó

Khi chúng ta có một ngày bận rộn, nhà có khách hay bận tâm về công việc, nấu nướng... một cách để gắn kết lại với con cái là cái ôm thật chặt. Cái ôm như lời bạn thổ lộ rằng "Mẹ sẽ dừng mọi thứ lại và chỉ ở bên con". Nếu bạn đang có quá nhiều công việc cần làm và con cảm thấy như mình bị "ra rìa", một cái ôm sẽ nhắc bé rằng "Mặc dù đang tập trung vào những việc khác, mẹ vẫn không quên con đâu".

Cuối một ngày dài, một cái ôm yêu thương trước khi đi ngủ sẽ như lời thủ thỉ cùng con rằng "Sau tất cả những gì đã nói và làm, mẹ ở đây và dành hết cho con". Và đôi khi, một cái ôm là cách duy nhất người ta có thể dùng để thể hiện sự nâng niu, trân trọng với người mình yêu thương.
Con trẻ cần được ôm

Mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ, cần được âu yếm. Trẻ cần cảm thấy thoải mái. Trẻ cần một nơi an toàn để trú ngụ khi con cảm thấy sợ hãi hay căng thẳng. Thực sự không phải bố mẹ nào cũng thấy việc ôm hay âu yếm con là dễ dàng. Có những người cảm thấy lo ngại sợ vỗ về nhiều quá con sẽ dễ mềm yếu. Nhưng thực tế đã chứng minh điều ngược lại, vì vậy bạn hãy cứ ôm con.

Người lớn cũng cần những cái ôm

Có những ngày, bạn sẽ chẳng muốn ôm con chút nào. Có những lúc, mọi người đều cáu kỉnh hay ốm yếu và chẳng ai còn muốn một cái ôm. Khi tôi bực bội với con và đứng ở bờ vực không giữ nổi bình tĩnh, tôi sẽ ôm con một cái thật chặt. Trong tim mình, tôi tự nhủ: "Con làm mẹ phát điên lên và nếu không ôm con, mẹ sẽ la mắng con mất". Nhưng tôi nói với con thế này: "Đôi khi mẹ trở nên giận dữ nhưng mẹ vẫn yêu con nhiều lắm".

Những gợi ý giúp trẻ thư giãn hiệu quả

Những việc bạn nên làm để giúp trẻ thư giãn

Khi được thu giãn, trẻ sẽ tiếp thu những bài học mới nhanh hơn rất nhiều. Dưới đây là những ý tưởng để giúp trẻ có thời gian yên tĩnh. 

Dành thời gian nhất định

Hãy chắc chắn rằng  bạn sẽ dành một khoảng thời gian nhất định trong tuần để cho trẻ được thoải mái làm những gì mà trẻ cảm thấy tự do. Tuy nhiên đừng để trẻ cảm giác rằng chúng không thể nói chuyện với bạn, nhưng cũng đừng tạo áp lực khi trẻ phải nói chuyện với bạn.

Nghe nhạc

Nghe nhạc có thể giúp làm dịu những căng thẳng trong cuộc sống. Vì vậy bạn hãy giúp trẻ học cách thưởng thức âm nhạc bằng cách cho chúng nghe nhạc từ khi còn nhỏ. Bạn cũng có thể cùng hát với trẻ, đây cũng là một cơ hội tốt để bạn và trẻ thư giãn, thưởng thức âm nhạc cùng nhau.

Massage

Xoa bóp là một trong những cách đem lại hiệu quả cao trong việc thư giãn. Thói quen xoa bóp cho bé trước khi ngủ sẽ giúp bé ngủ ngon giấc. Hãy nói những lời nói âu yếm, nhẹ nhàng với trẻ khi bạn xoa bóp hoặc đọc những bài thơ mà trẻ yêu thích.

Tắm nước nóng

Đây là cách giúp thư giãn cực kỳ tốt dù ở bất kỳ lứa tuổi nào. Bong bóng và đồ chơi trong nhà tắm sẽ giúp trẻ chơi thoải mái và có những giờ phút thư giãn hiệu quả. Đây cũng là dịp để trẻ nói cho bạn biết cảm giác trong ngày của trẻ.

Đọc sách

Cùng trẻ đọc sách là hoạt động thư giãn và trẻ sẽ nhận thấy rằng thời gian đọc sách cùng bạn là rất thú vị. Đây cũng chính là tiền đề giúp nuôi dưỡng niềm đam mê đọc sách của trẻ sau này. Bạn hãy thảo luận về nội dung của truyện sẽ giúp trẻ phát triển khả năng tư duy của mình.

Muốn con ăn rau quả, hãy để bé chơi trước bữa ăn

Nếu để ăn theo ý thích, hầu hết trẻ sẽ chọn ngay que kem hay thanh chocolate hơn là mẩu súp lơ hoặc rau cải bắp. Vì thế, trong bữa trưa ở trường, chúng hay ăn những món mình thấy ngon trước, sau đó đổ vào thùng rác phần còn lại. Nhưng một nghiên cứu mới đây thấy, trẻ ăn nhiều rau và trái cây hơn khi giờ ra chơi diễn ra trước bữa trưa, hơn là diễn ra sau.

"Giờ ra chơi cực kỳ quan trọng với trẻ. Nếu bạn cho trẻ chọn giữa giờ ra chơi và ăn rau, chắc chắn giờ chơi sẽ thắng", trưởng nhóm nghiên cứu Joe Price, giáo sư bộ môn kinh tế học tại Đại học Brigham Young ở Provo, Utah (Mỹ) cho biết. 

 

Nghiên cứu do giáo sư Price và David Just - giám đốc Trung tâm về kinh tế học hành vi Cornell trong chương trình dinh dưỡng trẻ em tại Đại học Cornell ở Ithaca, New York thực hiện, đã theo dõi 7 trường tiểu học ở Utah. 3 trường trong số này đổi giờ ra chơi sang trước bữa trưa trong khi 4 trường khác vẫn tiếp tục giữ giờ nghỉ là sau bữa ăn. Trong 4 ngày vào mùa xuân và 9 ngày vào mùa thu, các nhà nghiên cứu đã đo lường xem mỗi học sinh ăn bao nhiêu rau quả trong bữa trưa.

Ở các trường đổi giờ chơi sang trước bữa trưa, trẻ ăn nhiều hơn 54% trái cây và rau so với trước khi thay đổi lịch. Ngoài ra, số trẻ ăn ít nhất một khẩu phần rau, quả mỗi ngày cũng tăng 45%. Nhưng ở các trường vẫn giữ nguyên giờ chơi sau bữa ăn, trẻ thậm chí còn ăn ít rau và quả hơn năm trước.

Các nghiên cứu trước đây nhằm khuyến khích trẻ ăn uống lành mạnh bằng cách tăng cường nguồn rau quả hay cung cấp những phần thưởng nho nhỏ cho trẻ khi bé ăn rau, quả. Cả hai cách trên đều hiệu quả phần nào, chúng có vẻ tốn kém. Nghiên cứu mới này cho thấy "vấn đề không phải là trên khay ăn có món gì mà là lập lịch ăn, chơi, học phù hợp thì sẽ có tác động lớn hơn", giáo sư Price nói.

Ông Price cũng suy đoán rằng, việc đổi giờ chơi lên trước bữa trưa giúp trẻ hình thành sự thèm ăn trước khi ngồi xuống ăn thực sự. Hơn nữa, các nhà nghiên cứu thấy rằng, việc đổi giờ cũng làm giảm lãng phí khoảng 40%. Kết quả này có thể là động lực với hầu hết các trường học vì "điều đó có nghĩa là cuối cùng sẽ có nhiều đồ ăn trong dạ dày trẻ hơn là trong sọt rác", Price nói.

Kết quả này cũng giúp các bậc phụ huynh có cách để khuyến khích con cái ăn uống lành mạnh hơn. Những ông bố bà mẹ thường xuyên ngồi ăn cùng con vào một thời gian nhất định dễ thành công hơn trong việc giúp con họ ăn uống tốt. Ngược lại, những người cho phép trẻ chạy lung tung khi ăn, miễn là hoàn thành xong bữa tối, ít khi rèn được cho con thói quen ăn uống lành mạnh.

Trong tương lai, giáo sư Price và Just hy vọng nghiên cứu cách sử dụng các công nghệ số để thông báo và khuyến khích việc ăn uống lành mạnh ở trường. Hiện tại, việc thay đổi giờ ăn trưa từ trước sang sau trước giờ chơi có thể là một cách hiệu quả.

Kết quả nghiên cứu này sẽ được đăng tải trên tạp chí Journal Preventive medicine vào tháng 2.

Trẻ em ngày nay ít vận động hơn cả tù nhân

Trong khi các tù nhân được khuyến cáo dành một giờ bên ngoài trời mỗi ngày, thì 1/3 trẻ em chỉ dành nửa thời gian đó.

Nghiên cứu mới đây của một hãng bột giặt Anh khảo sát trên 12.000 phụ huynh trên thế giới, đưa ra một kết luận bất ngờ: Trẻ em hiện giờ ít vận động hơn cả tù nhân.

Trong khi các tù nhân được khuyến cáo dành một giờ bên ngoài mỗi ngày, thì 1/3 trẻ em chỉ chơi ngoài trời một ngày chưa đến 30 phút.

Bản báo cáo cho biết trẻ em đang dần quay lưng với các hoạt động vui chơi bên ngoài. Nhiều trẻ thích các trò chơi máy tính, công nghệ hơn là vận động tay chân. Nghiên cứu chỉ ra 74% trẻ em dành ít hơn 60 phút mỗi ngày chơi ngoài trời, và 18% không ra ngoài chơi chút nào. 

Nhiều trẻ em ngày nay say mê các trò chơi công nghệ hơn là vận động ngoài trời.

3/5 phụ huynh tham gia khảo sát cho rằng trẻ em ngày nay thiếu cơ hội được vận động ngoài trời so với các thế hệ trước. Trong đó, cứ 10 bố mẹ thì có một người cũng không bao giờ tham gia các hoạt động ngoài trời với con.

Một số phụ huynh ở Anh biện hộ việc hạn chế cho con chơi bên ngoài là do thời tiết không tốt (82%) và không có thời gian (31%). Tuy nhiên các nhà nghiên cứu cho biết đây không phải lý do thuyết phục.

Chính vì trẻ có ít thời gian vận động bên ngoài nên nhiều bé có kiến thức về thiên nhiên kém. Hơn một nửa các bé ở Anh không biết cây sồi trông thế nào và gần 2/3 trẻ không biết đến một loại hoa phổ biến ở nước này.

Clare Logan, trưởng nhóm nghiên cứu này, cho biết: "Chúng tôi thực sự sốc khi phát hiện trẻ em ngày nay ít chơi ngoài trời hơn cả tù nhân. Việc này mang lại những hậu quả nghiêm trọng. Việc vận động, vui chơi bên ngoài sẽ giúp các bé vui vẻ và khỏe mạnh hơn".

Những cách đơn giản giúp con bạn thông minh hơn

Thè lưỡi với con, để bé bò qua người mình, cho con nghịch đồ ăn... là những việc tưởng như "ngớ ngẩn" nhưng lại giúp bé biết sớm.

Các chuyên gia nghiên cứu trẻ em tin rằng năm đầu đời là khoảng thời gian vàng để học hỏi của trẻ và bố mẹ có thể giúp bé phát triển trí não và các kỹ năng qua những điều rất dễ dàng, theo Parents: 

Kích thích tầm nhìn của trẻ: 
 
- Tận dụng mọi cơ hội giao tiếp bằng mắt với con, nhìn thẳng vào mắt bé khi nói, cười, cho con ăn... Trẻ nhận biết gương mặt từ rất sớm và gương mặt của bố mẹ là quan trọng nhất với bé. Mỗi lần bé nhìn vào mặt bạn là một cợ hội giúp bé phát triển trí nhớ.

- Thè lưỡi ra với bé: Nhiều nghiên cứu đã chứng minh trẻ 2 ngày tuổi đã có thể bắt chước những động tác đơn giản của khuôn mặt. Đây là dấu hiệu rất sớm của khả năng giải quyết vấn đề sau này.

- Hãy cho bé nhận biết mình trong gương. Ban đầu, bé có thể tưởng mình đang nhìn khuôn mặt một bé khác nhưng trẻ sẽ rất thích vẫy tay và cười với "em bé" kia.

- Tập cho bé phân biệt sự khác nhau: Bạn đưa 2 bức tranh cách tầm mắt của bé quãng 20-25cm. Hai bức tranh phải tương tự nhau nhưng cần có một chi tiết nhỏ khác nhau (ví dụ một bức có cái cây, bức kia không có). Những em bé chỉ vài tháng tuổi sẽ ngắm nghía kỹ hai bức tranh và dần dần phân biệt được sự khác nhau - đây là những bước đầu tiên giúp bé nhận biết mặt chữ và tập đọc sau này.

Nói chuyện với bé, làm cho bé cười:

- Nhìn vào mắt bé và nói những câu ngắn, dừng lại để bé có thời gian bắt chước. Lúc đầu, có thể bé chỉ nhìn bạn trân trân, nhưng chỉ ít lâu sau, bé sẽ quen với âm điệu của việc nói chuyện, và phát ra các âm thanh tham gia vào câu chuyện.

- Nựng bé bằng giọng nói với âm điệu cao thấp khác nhau.

- Hát cho bé nghe: Bạn càng biết nhiều bài hát càng tốt. Nếu có khả năng, bạn tự sáng tác các âm điệu hoặc lời hát theo những âm điệu có sẵn. Hãy cho bé nghe các loại nhạc khác nhau... Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng nghe nhạc cũng tương tự như là học toán vậy.

- Mô tả các việc bạn làm, ví dụ: hãy nói: khi bố (mẹ) bật đèn, con sẽ thấy phòng sáng lên nhé - trước khi bạn bấm công tắc bật đèn. Bằng cách đó, bạn bắt đầu dạy cho trẻ khái niệm về nguyên nhân và hậu quả.

- Cù vào lòng bàn chân trẻ. Bạn có thể cù khắp người bé. Cười là bước đầu tiên giúp bé phát triển khả năng hài hước.

- Tạo khuôn mặt hài hước khi chơi với bé. Cho bé sờ vào mũi bạn, lúc đó bạn có thể tạo khuôn mặt hoặc âm thanh vui vẻ. Cho bé kéo tai bạn, trong khi bạn lè lưỡi ra. Hãy phát ra những âm thanh buồn cười khi bé đập tay vào đầu bạn. Hãy nhắc đi nhắc lại quy luật độ 3 đến 4 lần, sau đó đổi để luyện cho bé khả năng đoán.

- Hãy chơi các trò hài hước. Ví dụ: chỉ vào ảnh người đàn ông nào đó và gọi anh ta bằng "Mẹ - Mommy", sau đó nói với bé là bạn "dở hơi" và tự cười với trò đùa của mình. Bằng cách này, bạn dạy cho trẻ khả năng hài hước.

Tận dụng mọi cơ hội để thiết lập sự gắn bó với bé:

- Cho bé bú mẹ nếu có thể. Những lúc cho con bú là khoảng thời gian quý báu để giao tiếp với bé: hát cho con nghe, nói chuyện với con, hoặc đơn giản là xoa đầu và vuốt tóc bé.

- Sử dụng thời gian thay tã để dạy bé về các bộ phận của cơ thể hoặc khái niệm về quần áo.

- Hãy tắt TV và smartphone khi có bé bên cạnh: Hệ thần kinh của bé cần sự giao tiếp một - một, vì vậy, đừng để cho TV và điện thoại thông minh làm cả bạn và bé bị phân tâm.

- Đừng quên nghỉ ngơi: Hãy dành thời gian ngồi bên cạnh bé trên sàn nhà dưới ánh đèn sáng, thậm chí tắt nhạc đi. Có thể ngồi im tận hưởng sự im lặng hoặc chơi trò gì đó với bé. Bạn có thể để bé tự do lựa chọn xem bé muốn làm gì.

Smartphone hủy hoại một đứa trẻ như thế nào

Theo thống kê hiện nay, cứ 10 vị phụ huynh thì 7 người cho con dùng máy tính bảng hoặc các thiết bị công nghệ. Một nghiên cứu của Đại học Lowa đã phát hiện có 90% trẻ mới 2 tuổi đã biết dùng máy tính bảng.

"Chúng tôi thấy có nhiều trẻ mới 2 tuổi đã chơi máy tính bảng, trong khi nhiều trẻ 3-4 tuổi mà đã nghiện", tiến sĩ Fran Walfish, chuyên gia trị liệu tâm lý trẻ em và gia đình ở Los Angeles (Mỹ) nói. Và theo các chuyên gia có rất nhiều tác động xấu từ thực trạng này:

1. Làm méo mó mối quan hệ với cha mẹ 

Trong độ tuổi từ 0 đến 2, não của trẻ sẽ phát triển gấp 3 lần về kích thước. Lời nói, sự tiếp xúc giữa cha mẹ với con cái, thậm chí là quá trình chơi với con, không chỉ giúp não bé phát triển mà còn tăng cường sự gắn kết tình cảm.

Nhưng đối với trẻ dành quá nhiều thời gian để tương tác với màn hình điện thoại, máy tính bảng thì khác. "Liên kết thần kinh của trẻ thay đổi và thay vào đó là một yếu tố khác", bà Denise Daniels, một y tá nhi khoa nói. "Nó ảnh hưởng đến sự tập trung, lòng tự trọng, trong nhiều trường hợp chúng tạo ra bức tường ngăn cách con cái với cha mẹ".

2. Gây nghiện

"Một trong những điều tuyệt vời mà công nghệ mang lại là luôn có một cái gì đó mới để bạn có thể làm, chơi và đó là gần như vô hạn", tiến sĩ Gary Small, một giáo sư về tâm thần học nói. "Vì lý do đó rất, rất khó để từ bỏ và ngưng sử dụng".

Điện thoại thông minh và máy tính bảng cho phép một đứa trẻ có được bất cứ điều gì chúng muốn chỉ với những nút bấm. Nó không dạy chúng điều độ, kiểm soát xung đột hoặc làm thế nào để thử thách chính mình, và đó là những đặc điểm của một cá tính gây nghiện.

3. Dễ nổi cơn thịnh nộ 

Nếu ai đó đang có triệu chứng nghiện, họ sẽ nổi cơn tam bành nếu bạn bạn lấy mất đồ của họ và sẽ gây ra cảm giác xa cách - ở mọi lứa tuổi.

Tuy nhiên, đưa điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng để làm trẻ yên lòng khi chúng đang có cơn giận không phải là một ý tưởng hay. "Nếu các thiết bị này trở thành phương pháp chủ yếu để làm dịu và đánh lạc hướng con trẻ, chúng có thể sẽ phát triển các cơ chế tự điều chỉnh, khiến tính cách trẻ càng khó bảo hơn", bác sĩ Jenny Radesky nói.

4. Ảnh hưởng đến giấc ngủ 

Dùng điện thoại thông minh, máy tính bảng hay các thiết bị đọc điện tử trước khi đi ngủ sẽ khiến trẻ khó đi vào giấc ngủ. Ánh sáng phát ra từ màn hình ức chế hoóc môn gây buồn ngủ và làm thay đổi chu kỳ ngủ - thức tự nhiên của cơ thể.

Một nghiên cứu của Đại học Boston cho thấy, 60% các bậc cha mẹ ở Anh không giám sát việc sử dụng công nghệ của con em mình, 75% trẻ được phép dùng đồ công nghệ trong phòng ngủ. Bởi vì điều này mà 75% trẻ trong độ tuổi từ 9 đến 10 thiếu ngủ và làm điểm số ở trường đi xuống.

5. Ảnh hưởng đến khả năng học hỏi 

Theo một nghiên cứu, điện thoại thông minh thực sự có hại cho khả năng học hỏi của trẻ vì nó làm trẻ sao lãng sự chú ý. "Các thiết bị này cũng tác động đến sự phát triển giác quan vận động và kỹ năng vận động tinh (việc cầm, nắm đồ vật), ảnh hưởng đến khả năng học tập môn toán và khoa học", bác sĩ Jenny Radesky, giảng viên lâm sàng khoa Nhi tại Đại học Boston nói.

Video và trò chơi trực tuyến cũng hạn chế những sáng tạo và trí tượng mới chớm nở của trẻ, làm chậm phát triển giác quan vận động và thị giác.

6. Hạn chế khả năng giao tiếp 

Khi nói chuyện với một người, bạn có thể thấy những biểu hiện trên khuôn mặt họ, như nỗi đau, niềm vui, những trăn trở. Lúc bạn nói xấu một ai đó sau lưng và khi nhìn thấy khuôn mặt họ, có thể bạn sẽ phải suy nghĩ và cảm thấy hối hận.

Nhưng nếu bạn nói chuyện trực tuyến, bạn chẳng thể nhận ra được âm vực, ngôn ngữ cơ thể, những biểu hiện trên khuôn mặt và thậm chí cả những kích thích tố phát ra trong khi giao tiếp mặt đối mặt.

"Đây là tất cả những yếu tố cơ bản để thiết lập các mối quan hệ giữa người với người. Và tất cả chúng đều mất tích cùng với công nghệ hiện đại", nhà tâm lý học Lim Taylor nói. "Trẻ em đang dành quá nhiều thời gian giao tiếp thông qua công nghệ, chúng không phát triển kỹ năng giao tiếp cơ bản mà con người đã sử dụng từ lâu đời. Truyền thông không chỉ là lời nói".

7. Làm tăng khả năng bị bệnh tâm thần 

Khi chơi các thiết bị công nghệ thông minh, cảm xúc của trẻ dễ bị tách ra, có rất nhiều trẻ bị cyberbulled (thuật ngữ chỉ tình trạng bạo lực internet). Ngoài ra, những hình ảnh và các diễn đàn trực tuyến có thể làm cho một đứa trẻ mới lớn hoặc trẻ vị thành niên cảm thấy khó chịu về cơ thể đang phát triển của mình.

Theo các chuyên gia, quá nhiều thời gian trên smartphone hoặc máy tính bảng là một yếu tố làm tăng trầm cảm, lo âu, rối loạn phản ứng gắn bó, rối loạn thiếu tập trung, rối loạn tâm thần, và hành vi của trẻ có vấn đề.

8. Có thể dẫn tới béo phì

Nếu một đứa trẻ bị nghiện, chúng không di chuyển. Hoạt động thể chất bị hạn chế, sẽ làm tăng cân. Theo một nghiên cứu, trẻ em dùng một thiết bị công nghệ trong phòng ngủ sẽ tăng 30% khả năng mắc các bệnh béo phì, sau đó dễ bị bệnh tiểu đường, có nguy cơ đột quỵ cao và đau tim.

Một số chuyên gia thậm chí còn tin rằng trẻ em thế kỷ 21 có thể là thế hệ đầu tiên sẽ không sống lâu hơn cha mẹ của mình do béo phì và sử dụng các thiết bị công nghệ cao.

9. Trẻ hung hăng hơn 

Khi dùng các thiết bị công nghệ, trẻ không học được sự đồng cảm. Chúng cảm giác thoải mái hơn khi trực tuyến và cảm thấy bình thường khi có hành động bạo lực đối với những đứa trẻ khác.

Những video, các thông tin bạo lực cũng ảnh hưởng xấu tới trẻ, có thể sẽ làm chúng bớt nhạy cảm với bạo lực. Dù chúng có gây ra bạo lực với những đứa trẻ khác, chúng vẫn thấy đó là bình thường và hậu quả của việc này rất nguy hiểm.

10. Nó làm tăng lo lắng về mặt xã hội 

Trẻ em nên được tiếp xúc và giao tiếp bằng ngôn ngữ, cử chỉ nhiều hơn là dùng các thiết bị số như điện thoại, máy tính. Bởi vì khi dùng các thiết bị đó trẻ sẽ bị hạn chế khả năng giao tiếp, sống một cuộc sống đơn giản, vắn tắt, khá đơn điệu và nhàm chán.

Ban đầu có vẻ trẻ sẽ phản ứng tiêu cực nhưng bạn phải kiên quyết bảo chúng bỏ chiếc máy điện thoại xuống để tiếp xúc với mọi người, với những đứa trẻ bằng tuổi mình. Khi làm việc đó, trẻ sẽ nhận ra và hiểu được những cảm xúc, tâm tư của mọi người, những cử chỉ ngôn ngữ cơ thể, học cách biết cảm thông và cảm thấy dễ chịu, hòa hợp với mọi người xung quanh hơn.

Trau dồi kỹ năng xã hội là bắt buộc cho sự thành công chung của một đứa trẻ. Nếu chúng lo lắng trong việc tương tác với người khác, nó có thể làm giảm năng lực của trẻ và sự thành công trong tương lai.

Dỗ con bằng điện thoại, iPad là đánh mất cơ hội phát triển của trẻ

Khi cô bé nhỏ đòi mẹ mua kẹo ở siêu thị, người mẹ không đồng ý bởi nó không tốt cho răng. Cô bé bắt đầu mè nheo khóc lóc. Người mẹ tìm thấy iPad trong túi xách và liền đưa cho con gái để dỗ bé. Cô bé liền nín khóc ngay lập tức. Đây không phải là trường hợp duy nhất bố mẹ dùng các thiết bị điện tử như điện thoại, iPad để dỗ con làm theo ý mình – chưa kể rất nhiều trẻ vị thành niên có thể sử dụng thành thạo các thiết bị này - chúng thực sự đang đánh mất cơ hội trải nghiệm thế giới thực bên ngoài.

Sue Palmer, nhà tâm lý học, đã chứng kiến rất nhiều trẻ nhỏ thậm chí còn đi chưa vững cũng đã có khả năng lướt điện thoại rất rành. Đã 10 năm kể từ lúc chuyên gia này xuất bản cuốn sách Toxic Childhood, cảnh báo về nguy cơ của việc sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều sẽ tác động không nhỏ đến sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ. Chuyên gia cho biết mình là một trong những người đầu tiên nhận ra rằng công nghệ sẽ xâm nhập vào cuộc sống của những người trẻ tuổi – thậm chí là những trẻ rất nhỏ cũng trở thành “nô lệ” của công nghệ trong khi những trẻ lớn hơn thì sử dụng rất thường xuyên. Càng ngày các trò chơi video bạo lực trở nên quá phổ biến và trẻ em thường dành nhiều thời gian để xem TV.

Ngày nay, trung bình trẻ em dành 5 - 6 giờ ngồi trước màn hình, thậm chí là hai ba màn hình một lúc, chẳng hạn như vừa xem iPad lẫn TV. Công nghệ phát triển nhanh đến mức cha mẹ khó có thể kiểm soát được. Chúng sẽ trở thành một thế hệ thụ động và hậu quả lâu dài chưa thể đo đếm hết được.
 

Ngay cả trước khi iPad xuất hiện trên thị trường vào năm 2010, các chuyên gia đã cảnh báo khoảng 80% trẻ em đến trường có thành tích học tập không tốt do lối sống thụ động. Chuyên gia cũng nhận ra rằng ngày càng nhiều trẻ được kê đơn thuốc cho chứng tăng động giảm chú ý, tỷ lệ cao gấp 4 lần trong vòng chưa đến một thập kỷ.

Trên website cá nhân, Sue Palmer còn cho rằng sử dụng các thiết bị điện tử quá nhiều sẽ dẫn đến béo phì, rối loạn giấc ngủ và tính cách trở nên hung hăng. Có nhiều nghiên cứu về mối liên hệ giữa việc lạm dụng thiết bị điện tử với chứng béo phì, rối loạn giấc ngủ, hung hăng, kỹ năng xã hội yếu kém, trầm cảm và thành tích học tập kém. Một nghiên cứu gần đây ở Anh phát hiện ra khoảng 10% trẻ em dưới 4 tuổi được bố mẹ dỗ đi ngủ bằng cách cho phép sử dụng máy tính bảng hay điện thoại cho đến khi buồn ngủ. Một khảo sát các gia đình cho biết 1/3 số trẻ dưới 3 tuổi có máy tính bảng riêng. Các cửa hàng đồ dùng cho trẻ em thậm chí còn bày bán các dụng cụ giữ máy tính hay điện thoại để trẻ em xem được dễ dàng hơn. Trong khi đó, rất ít người biết rằng ông chủ Apple là Steve Jobs không hề cho phép con mình dùng iPad. Giá mà mọi người đều biết sự thật này và làm theo tấm gương đó.

Nếu trẻ bắt đầu sử dụng các thiết bị này từ quá nhỏ thì sẽ khó từ bỏ sau đó. Đây không phải là mối lo duy nhất. Nó không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện mà vấn đề còn nằm ở chỗ trẻ sẽ bỏ lỡ nhiều điều thú vị trong cuộc sống thực. Trẻ ngày càng ít có cơ hội chơi thực sự để học được những kinh nghiệm thực tế và chúng không thích chơi hay giao lưu với mọi người.

Một trong những trường hợp nghiêm trọng nhất về vấn đề này là về một đứa trẻ 10 tuổi ở London. “Con ngồi trong phòng mình và dùng máy tính, khi con cảm thấy đói, con nhắn tin cho mẹ và mẹ sẽ mang pizza lên phòng cho con”.

Nhiều bậc phụ huynh cảm thấy rất lo lắng nhưng không thể giải quyết được tình trạng này bởi họ cũng rất bận rộn với cuộc sống mưu sinh hàng ngày. Tuy vậy việc chơi thực sự là rất cần thiết với sự phát triển sinh học của trẻ. Một nhà tâm lý học cho biết điều này là tối quan trọng cho sự phát triển sức khỏe của trẻ tương tự như việc ăn hay ngủ.

Nếu các dây thần kinh chịu trách nhiệm kiểm soát phản ứng về mặt xã hội và trí tưởng tượng không được phát triển khi trẻ còn nhỏ thì chúng sẽ không thể phát triển sau này. Trẻ không có khả năng trí tuệ không thể tự tạo niềm vui cho bản thân, không biết chơi một mình hay xây dựng tình bạn với người khác - bởi vì trẻ không ngừng dành thời gian trước màn hình máy tính.

Việc chơi ở đây bao gồm chạy nhảy, leo trèo… cho phép trẻ tăng cường thể chất. Chơi đóng kịch là trò chơi có tính sáng tạo giúp trẻ thể hiện cá tính nhiều hơn. Ngoài ra, việc vui chơi phát triển sự chủ động, sáng tạo, kĩ năng giải quyết vấn đề và những đặc tính tốt khác như thái độ sẵn sàng đương đầu với mọi việc và sự ổn định trong cảm xúc. Điều này cũng rất quan trọng đối với các kĩ năng xã hội. Bằng việc chơi cùng bạn, trẻ học cách xây dựng mối quan hệ tốt với nhau. Chúng sẽ khám phá được suy nghĩ của người khác như thế nào, từ đó phát triển tính cảm thông. Việc chơi đùa xuất phát từ mong muốn khám phá thế giới xung quanh, tạo nên nền tảng cho việc học tập của trẻ sau này. Đây cũng là cách giúp trẻ phát triển trí tuệ - sự tò mò, giải quyết vấn đề, thích nghi hoàn cảnh và khả năng nhận biết sự việc.

Viện Nhi khoa Mỹ khuyến cáo rằng trẻ em dưới 2 tuổi không nên xem TV hay máy tính và tối đa là 2 giờ mỗi ngày với trẻ trên 3 tuổi. Nguyên nhân không chỉ là vì có sự liên hệ giữa thời gian sử dụng các thiết bị điện tử với chứng giảm trí nhớ, mà bởi nó triệt tiêu các hoạt động cần thiết để phát triển cơ thể và trí óc khỏe mạnh.

Trẻ em sinh ra luôn có mong muốn tìm hiểu về thế giới, vì vậy, chúng sẽ có động lực rất lớn để tương tác với mọi người và sự vật xung quanh. Đó là lý do vì sao chúng rất thích chơi những trò chơi “ngốc nghếch” như đi tìm đồ vật xung quanh nhà. Đây là cách giúp trẻ phát triển kĩ năng phối hợp thể chất và xã hội.

Nếu trẻ em được tiếp xúc ngay lập tức với các thiết bị điện tử, chúng không muốn chơi những trò tương tác khác nữa. Những hình ảnh trên màn hình cũng rất hấp dẫn như thế giới thực và chúng còn có thể điều chỉnh theo ý mình. Mỗi khi có thể điều khiển theo ý muốn, chúng sẽ cảm thấy rất vui như là khi được ôm hay tắm mát. Nhưng khi được chơi máy tính, chúng sẽ chẳng thiết đến những trò chơi đòi hỏi vận động hay tư duy khác.

Nhà khoa học thần kinh Susan Greenfield nói rằng “Bạn không thể đặt trẻ trước màn hình máy tính và hy vọng chúng sẽ phát tiển khả năng tập trung”. Chuyên gia còn bày tỏ quan ngại về ảnh hưởng của công nghệ với khả năng ngôn ngữ “Tập đọc sẽ giúp trẻ sắp xếp những suy nghĩ theo trình tự hợp lý. Trong khi đó, nhìn chằm chằm vào màn hình sẽ đặt não bộ của trẻ vào những hình ảnh không thực”.

Tiến sĩ Aric Sigman, người thu thập kho dữ liệu khổng lồ về nghiên cứu mối liên hệ giữa việc trẻ em sử dụng các thiết bị điện tử với chứng tăng động giảm chú ý, tự kỷ và rối loạn hành vi tình cảm cũng chỉ ra rằng việc xem máy tính quá nhiều tỷ lệ nghịch với khả năng đọc sách. “Không giống như những hình ảnh trong máy tính, chữ viết bất động, không tạo ra âm thanh, không nhảy múa. Cuối cùng, những hình ảnh sống động đó sẽ đánh bại những con chữ nhàm chán trong sách”.

Thêm vào đó, việc xem quá nhiều máy tính không giúp trẻ phát triển tính kiên nhẫn. Việc vui chơi giúp trẻ đối mặt với các thử thách bản thân, học từ những sai lầm, tự đứng dậy khi vấp ngã và hòa đồng với bạn bè, tất cả những yếu tố này sẽ giúp trẻ tự tin hơn và có tinh thần mạnh mẽ, bền bỉ hơn mỗi khi gặp khó khăn. Đây là điều không thể thiếu cho sức khỏe tinh thần của trẻ, nhất là trong thế giới đầy áp lực như hiện nay. Thực tế là gần đây những người trẻ tuổi ở Anh trở nên buồn bã, cô đơn, thiếu tự tin và sẵn sàng làm tổn thương bản thân.

Nếu bạn muốn thế hệ trẻ sau này lớn lên khỏe mạnh, cân bằng, tinh thần lành mạnh để có thể học cách sử dụng máy tính một cách thông minh, bạn cần hành động ngay lập tức.

Việc này đồng nghĩa với việc hạn chế thời gian sử dụng các thiết bị điện tử, dành nhiều thời chơi đùa với con và chắc chắn là con bạn được vui chơi ngoài thiên nhiên. Nhiều trẻ em cho biết chúng không thể ngừng sử dụng công nghệ bởi đó là cách bắt kịp xu hướng của thế giới. Công nghệ hiện đại phát triển với tốc độ chóng mặt và những kĩ năng IT mà trẻ học được dưới 7 tuổi cũng sẽ không còn tác dụng khi chúng bước vào độ tuổi vị thành niên. Nhưng sự tự tin, sức sáng tạo, kĩ năng xã hội, sự bền bỉ về tinh thần cũng như khả năng suy nghĩ tập trung sẽ mang lại nhiều lợi ích lâu dài cho sự phát triển của trẻ trên đường đời.

Giúp trẻ thư giãn như thế nào?

Thư giãn không chỉ có nghĩa là nghỉ ngơi mà nó còn là biểu hiện của trạng thái cân bằng hoàn toàn, một sự thích thú trọn vẹn. Điều này cho phép trẻ có thời gian tận hưởng niềm vui mà không có bất cứ yêu cầu nào cả.

Lo âu tạo nên quá trình trở ngại trong học tập của trẻ. Trẻ sẽ trở nên sợ hãi khi chúng gặp phải những thử thách vượt quá khả năng, khi trẻ phải đáp ứng những đòi hỏi vô lý hay khi trẻ cảm nhân được không khí căng thẳng trong gia đình... Nhưng ngay khi trẻ không bị lo lắng thái quá, bạn cũng nên tận dụng  thời gian để gần gũi và tìm hiểu để biết thêm cá tính riêng của trẻ.

Thời gian chơi đùa bổ ích

Tất nhiên trẻ phải tuân thủ các quy tắc trong cuộc sống, phải học cách quan tâm đến người khác và ứng phó với các thử thách. Nhưng trẻ cũng cần biết đến cảm giác vô tư, thảnh thơi hoàn toàn, dù ở một mình hay ở cùng với gia đình, bạn bè.
Những khoảng thời gian tràn ngập tiếng cười sung sướng, sẽ tạo ra rất nhiều ký ức hạnh phúc để trẻ có thể chia sẻ với người khác trong suốt cuộc đời.

Thư giãn bằng sách 

Trẻ nhỏ khao khát học hỏi và bắt chước, thậm chí điều này có thể xuất hiện một thời gian dài trước khi trẻ có thể đọc, chúng ghi nhớ những câu chuyện ưa thích và thích thú với việc nhận ra những nhân vật và sự kiện trong tranh.
Ở lứa tuổi này, tham gia đọc sách có thể là trò tiêu khiển thú vị, đầy hấp dẫn nhưng cũng là cách thư giãn thụ động nếu trẻ chỉ biết nằm nghe đọc những mẫu truyện quen thuộc. Bạn hãy dành thật nhiều thời gian cho trẻ đọc sách và đọc cho trẻ nghe nữa.

Thư thái tâm hồn

Trẻ nhỏ cần có thời gian để thoát khỏi sự hối hả, vội vàng của cuộc sống hằng ngày giống như cách mà người lớn vẫn thường làm như: nghe nhạc, tắm nước nóng, tham gia các trò chơi…

Trẻ ngỗ nghịch là do tâm lý cô độc

Rất nhiều phụ huynh luôn cảm thấy đau đầu và bất lực trước hành vi ngỗ nghịch của trẻ, tìm đủ mọi cách để đối phó, thậm chí là trừng phạt trẻ. Theo sohu, thực tế, phần nhiều sự bướng bỉnh của trẻ đến từ các phản ứng tâm lý, trong đó cảm giác cô độc là nền tảng khiến trẻ dùng hành động ngỗ nghịch như một sự phản kháng.

1. Trước hết, bạn cần hiểu đúng hai đặc điểm trưởng thành của trẻ

Thứ 1: Tính quần thể

Trẻ con phải được trưởng thành và phát triển trong một tập thể lớn, chứ không riêng chỉ ở bên cạnh cha mẹ hay các thành viên trong gia đình. Đặc biệt, người lớn không thể nào thay thế được tác dụng của những người bạn cùng trang lứa với trẻ. Tình bạn là “dinh dưỡng” không thể thiếu trong quá trình lớn lên của trẻ.

Thứ 2: Tính thực tiễn

Thông qua sinh hoạt tập thể, trẻ có thể hiểu biết hơn so với lý thuyết được nghe dạy. Nhà tâm lý học nhi đồng M.Claudius Kelantan (Philippines) cho biết: “Một đứa trẻ mà năng lực xã hội quá kém thì tồn tại khiếm khuyết lớn hơn nhiều so với việc trẻ không vào được đại học”.

Nhiều ông bố, bà mẹ sẽ phản bác lại rằng: Dù được tiếp xúc với tập thể nhưng trẻ vẫn ngỗ nghịch và không có lòng cảm thông với người khác, thường bắt nạt bạn bè, động vật hay phá phách đồ vật.

Kỳ thực, vấn đề tồn tại đằng sau hành vi ngỗ nghịch của trẻ phải suy xét trước tiên ở sự liên kết không đầy đủ giữa cha mẹ và con cái. Trong môi trường tập thể nhỏ nhưng gần gũi nhất chính là gia đình, trẻ thiếu cảm giác an toàn thì tất yếu sinh ra phản ứng ngỗ nghịch từ đây. Tâm trạng của những đứa trẻ không gắn kết thân mật với người mẹ thường bất an, mất đi khả năng xây dựng các mối quan hệ và tinh thần luôn không ổn định. Ngoài ra, sự bận rộn và kiệm lời của người lớn trong cuộc sống hiện đại cũng khiến trẻ khép kín và không có cách nào bộc lộ nội tâm thật sự.

Nuôi dưỡng năng lực xã hội tích cực cho trẻ không chỉ để phát triển trí lực và sự khỏe mạnh mà còn là trang bị cần thiết cho cuộc sống sinh tồn của trẻ về sau. Kelantan nói: “Một người quản lý thành công chỉ cần 15% từ kiến thức chuyên môn, trong khi năng lực xã hội cần đến 85%”. Khi trẻ có những mối quan hệ xã hội tốt, hòa hợp với bạn bè, thầy cô và những người xung quanh, tự thân trẻ sẽ cảm thấy mình được chấp nhận, được yêu thích, trẻ trở nên vui vẻ, tự tin và cởi mở hơn.

2. Vậy thì làm sao để ứng phó với một đứa trẻ ngỗ nghịch xuất phát từ tâm lý cô độc?

“Bơ đi” một cách chừng mực và đúng lúc

Nếu như những lời khuyên từ tốn chưa phát huy hiệu quả khi trẻ có hành động ngỗ nghịch, bạn có thể tạm thời “bơ đi”, không chú ý đến trẻ nữa. Động thái này có thể khiến trẻ cảm thấy không bị soi mói và chỉ trích, trẻ có thể tự điều chỉnh tâm trạng của mình lại.

Dẫn dắt trẻ có những hành vi tốt đẹp

Xét từ quan điểm điều trị hành vi, nếu trẻ có hành động không tốt ở một khía cạnh nào đó, bạn cần phải nghĩ phương pháp giúp trẻ có hành động tích cực ở khía cạnh khác. Khi trẻ thấy mình làm tốt việc này và được khích lệ, khen ngợi, tâm lý trẻ sẽ tự “củng cố” những hành vi này mạnh mẽ hơn. Trẻ bắt đầu biết so sánh “kết quả” và “hậu quả” giữa những chuyện mình làm tốt và không tốt, từ đó dần dần giảm bớt tính ngỗ nghịch ở các mặt tiêu cực trước đó.

Giúp trẻ “trút bớt” năng lượng thừa

Ít vận động có thể đem đến sự tù túng về mặt tinh thần. Vì vậy, bạn cần lên kế hoạch cho trẻ rèn luyện thân thể thường xuyên, vừa đảm bảo sức khỏe dẻo dai, hạn chế bệnh tật, vừa giúp trẻ có cơ hội giải phóng những áp lực tâm lý. Ngoài ra, thói quen đọc sách, chơi nhạc cụ, vẽ tranh… tuy không phải vận động ra mồ hôi nhưng lại giúp trẻ định thần và cảm thấy thư giãn.

Nếu có điều kiện, hãy cho trẻ nuôi thú cưng

Thú cưng cũng là người bạn nhỏ cần thiết với những đứa trẻ. Tự tay vuốt ve, chơi đùa, cho ăn là quá trình nuôi dưỡng trái tim yêu thương của trẻ. Những đứa trẻ sống hòa bình với các con vật trong nhà thường rất dễ bảo, ôn hòa và ít có thái độ kích động.

Giúp trẻ xây dựng các mối quan hệ xã hội

Khi trẻ ngỗ nghịch từ cảm giác cô độc, trong lòng trẻ sự ngỗ nghịch này là một cách để được thỏa mãn, nhằm gây chú ý và phát tiết sự u uất của mình với bất cứ ai mà trẻ nghĩ là hành động của mình được bắt gặp. Vì vậy, dù bận rộn thế nào, bạn cũng nên dành thời gian đưa trẻ ra ngoài, gặp gỡ và vui chơi cùng bạn bè trang lứa, thậm chí là trẻ cũng cần có những người bạn nhỏ tuổi hơn và lớn tuổi hơn để làm phong phú cuộc sống của mình.

9 cách sáng tạo giúp con học điều mới

Khi những đứa trẻ lớn lên, các bậc cha mẹ luôn sẵn sàng hỗ trợ cả về thể chất lẫn tinh thần để giúp chúng bắt đầu làm quen với thế giới xung quanh. 

Những tấm bìa màu sắc 

Cắt những tấm bìa màu thành hình vuông. Cộng thêm một số kẹp gỗ được sơn đồng màu với tấm bìa. Bây giờ bạn đã có thể chỉ con mình cách nhận diện và so sánh màu sắc giữa hai hay nhiều đồ vật. 

Cách buộc dây giày 

Hãy vẽ hình một đôi giày trên mảnh bìa các-tông. Dùng kéo để tạo ra các lỗ nhỏ như trên một đôi giày thật, và xỏ hai sợi dây giày thông qua. Bây giờ con bạn đã có thể tập buộc dây giày bất cứ lúc nào, thậm chí cả khi nằm trên giường. 

Khám phá hệ mặt trời 

Sử dụng các loại trái cây khác nhau và cắt thành hình tròn để tạo nên một hệ mặt trời thu nhỏ. Hình ảnh gợi ý này sẽ giúp bạn sắp xếp vị trí các hành tinh một cách chính xác. Bằng cách này, con bạn sẽ có một món ăn tốt lành, bổ sung vitamin và còn học được tên của các hành tinh. 

Bảng chữ cái bỏ túi 

Việc làm cho con một cuốn sách nhỏ nhỏ tiện lợi có thể giúp trẻ học bảng chữ cái nhanh hơn. Cách làm lại rất đơn giản. Đầu tiên bạn tìm hai cái nút áo tương đối lớn làm bìa sách. Cắt ra một chuỗi các vòng tròn giấy có kích thước chính xác giống như các nút. Những vòng tròn là những trang sách, bạn có thể viết những chữ cái lên trên. Gấp chuỗi các vòng tròn lại và dán mỗi đầu của nó vào một mặt của nút. Và thế là cuốn sách mini của bé đã sẵn sàng! 

Học toán bằng lego 

Đồ chơi xếp hình Lego là một công cụ hoàn hảo để dạy trẻ giải những phép toán đơn giản cũng như làm quen với hình học. Hình bên trên là một ví dụ. Bạn có thể dùng Lego để giải thích sự khác nhau giữa phân số và số nguyên.

Kính vạn hoa 

Sử dụng giấy kính màu gắn lên một cái nắp trong suốt để làm thành một ống kính vạn hoa (ống kính khúc xạ ánh sáng) cho con. Đây là một cách sáng tạo khác để trẻ học được nhiều sắc thái khác nhau của màu sắc. 

Thí nghiệm vật lý 

Chuẩn bị hai quả bong bóng, nến, diêm và nước. Thổi phồng một quả bóng và hơ nóng bằng nến để chứng minh rằng bóng bay nổ tung nếu chịu nhiệt độ cao. Sau đó đổ một ít nước vào quả bóng thứ hai, buộc lại và hơ nóng bằng nến. Các bong bóng đầy nước sẽ không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ. Lời giải thích đơn giản cho con bạn là điều này xảy ra bởi vì nước trong quả bóng đã hấp thu nhiệt và đó là lý do tại sao các khinh khí cầu không cháy hoặc nổ.

Vẽ hình bằng số 

Vẽ hình bằng các con số là một cách thú vị và đầy sáng tạo để cùng lúc tìm hiểu cả toán học và hội họa. Nó cũng là một trò chơi tương đối dễ dàng, vì vậy ngay cả những đứa trẻ nhỏ cũng có thể tham gia được.

Thời khóa biểu hàng ngày

Hãy hình ảnh hóa những từ ngữ khô khan bằng cách lồng ghép chúng trên mặt đồng hồ. Như vậy sẽ giúp dạy cho trẻ để nắm bắt, làm quen với việc xây dựng thời gian biểu hợp lý.